Yatırımcılara Taşınmazlar Bedelsiz Olarak Devrediliyor...
Sadece şu 2 koşulun yerine getirilmesi şartıyla;
1.Taşınmaz Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığınca 2001 yılı için belirlenen fert başına gayri safi yurt içi hasıla tutarı 1500 ABD Doları veya daha az olan iller ile kalkınmada öncelikli yöreler kapsamındaki illerde bulunmalıdır.
2.Yatırım en az 10 (on) kişiyi 5 (beş) yıl süreyle çalıştırabilecek kapasite yaratmalıdır.

BAŞVURU NEREYE VE NASIL YAPILACAKTIR?
Başvuru, taşınmazın bulunduğu ildeki ilgili idareye talep formu (Ek 1) ile yapılacaktır.
Bu formun yanında istenen diğer belgeleri içeren Yatırımcılardan İstenecek Belgeler Listesi (Ek 2) de yer almaktadır.

İLGİLİ İDARELERCE YAPILACAK İŞLER NELERDİR?
Yatırım yapmaya uygun olan taşınmazlar, taşınmazın sahibi olan idarelerce ticaret, sanayi ve ziraat odalarına bildirilecektir.
Ayrıca bu taşınmazlara ilişkin listeler valiliklerce ilan edilecektir.
Bunun dışında listelerde yer almayan bir taşınmazın yatırımcı tarafından talep edilmesi halinde ya da tescil harici olup tescile tabi olabilecek yerler, tescil edildikten sonra bedelsiz devir için değerlendirmeye alınabilecektir.
Yatırımcılarca verilen dilekçeler illerde kurulan komisyonlar tarafından incelenecektir. Bu komisyon, vali veya vali yardımcısının başkanlığında, taşınmazın sahibi olan ilgili idarenin mahalli en büyük memuru (defterdar, özel idare müdürü, belediye başkanı, bölge müdürü veya il müdürü) ile taşınmazdan sorumlu birim amiri (milli emlak müdürü, emlak-istimlak müdürü), bayındırlık ve iskan il müdürü, belediye ve mücavir alan sınırları içindeki taşınmazlar için ayrıca belediye imar müdürü ve yatırımın türüne göre ilgili bakanlığın il müdüründen oluşmaktadır.

BAŞVURULAR NE ŞEKİLDE DEĞERLENDİRİLECEKTİR?
Bir taşınmaz üzerinde yatırım yapmak isteyen birden çok istekli var ise;
*Bunlar arasında en çok işçi çalıştıracak yatırıma öncelik tanınacaktır.
*Her iki yatırımda da aynı sayıda işçi çalıştırılacak ise yatırım tutarı en yüksek olan proje tercih edilecektir.
*Hem çalıştırılacak işçi sayısı ve hem de yatırım tutarı aynı ise, bu durumda varsa kooperatifler tarafından yapılacak yatırımlar tercih edilecektir.
*İşçi sayısı ve yatırım tutarı aynı olan şirketler arasında ise, sermaye piyasası mevzuatına göre halka açık anonim şirketler tercih edilecektir.
*Kooperatif ve halka açık anonim şirketler ilgili idarenin taşınmazına talip olmadıkları takdirde bunların dışında geriye kalan gerçek veya tüzel kişiler arasında en çok işçi çalıştıracak olanlar tercih edilecektir. Yine bu kişiler arasında aynı sayıda istihdamı öngören yatırımcılar arasında, yatırımın proje bedeli yüksek olan tercih edilecektir.

DEVİR ÖNCESİ YAPILACAK İŞLEMLER NELERDİR?
İlgili idarelerce mülkiyet devrinden önce aşağıdaki işlemler yapılacaktır:
-Öncelikle taşınmazların o günkü rayiç bedelleri tespit edilecektir. Bu tespit 2886 sayılı Devlet İhale Kanunu çerçevesinde yapılacaktır.
-Yatırımcıların hazırladıkları dosyanın aslı ilgili idarelerce komisyona gönderilecektir.
-Yatırımlar için bedelsiz arazi veya arsa isteyen yatırımcılar ile ilgili bilgi ve belgeler komisyonca değerlendirildikten sonra, Hazineye ait taşınmazlar için Bakanlık, diğer taşınmazlar için ise ilgili birim taşınmazın devrine karar verecektir.

MÜLKİYETİN DEVRİNE İLİŞKİN YAPILACAK İŞLEMLER NELERDİR?
Devre konu taşınmazların mülkiyetinin bedelsiz olarak devri sırasında aşağıdaki işlemler yapılacaktır:
*Yatırımcı, taşınmazın devir amaçları doğrultusunda kullanılacağına ilişkin noter onaylı bir taahhütnameyi (Ek-3), tescil sırasında ilgili idareye verecektir.
*Taşınmazın devrinin uygun görülmesinden sonra, bulunduğu yerdeki ilgili idare, tapuda yatırımcı adına tescilini sağlayacaktır. Tescil sırasında taşınmazın istihdam sağlayıcı bir amaç ve koşulla verildiği, bu amaç ve koşullara uyulmadığı takdirde geri alınacağı ve hiçbir şekilde şahsi ve ayni teminata konu edilemeyeceğine ilişkin tapuya şerh (Ek-7) konulacaktır.

YATIRIM NE ZAMAN VE NE ŞEKİLDE BAŞLATILACAKTIR?
Yatırımın türüne göre, söz konusu yatırımın yapılabilirlik süresine ilişkin, yatırımcı tarafından hazırlanan ve yatırımla ilgili bilgileri içeren yatırım bilgi formunda (Ek 6) belirlenen süreler göz önünde bulundurularak, devreden idarece öngörülen sürede yatırım yapılacaktır. Belirlenen süreler içerisinde tamamlanamayan yatırımlar için yatırımcının talep etmesi ve idarece uygun görülmesi halinde, ek süre verilebilecektir.
Belirlenen süre sonundan itibaren yatırım, taahhüt edilen asgari işçi sayısıyla faaliyete geçecektir. Bir yıl içinde geçici olarak meydana gelen işçi sayısındaki azalışlar ise %10’u aşamayacaktır. Yine de 5 yıl boyunca taahhüt edilen işçi sayısı altında bir sayı ile istihdam gerçekleşemeyecektir. Yani, bir yıl işçi sayısında %10 azalma olmuş ise diğer yıllarda işçi sayısı azalış miktarında artırılacaktır. Ancak, hiçbir şekilde bir yıl içinde çalıştırılan işçi sayısı 10 kişinin altına düşemeyecektir.

BEŞ YIL SONRA HANGİ İŞLER YAPILACAKTIR?
Yatırım, faaliyete geçtiği tarihten itibaren ilgili idarenin denetim elemanlarınca her yıl denetlenecektir. Yatırımcı isterse bu denetimi, yeminli mali müşavirlere de yaptırabilecektir.
Ayrıca, yatırımın aşamalarının izlenmesi amacıyla, 6 aylık dönemler itibarıyla yatırımcı tarafından hazırlanan yatırım takip formu (Ek-5) eksiksiz olarak doldurularak idareye verilecektir.
Bu denetimler sonucunda yatırımcının öngörülen istihdam şartlarına 5 yıl boyunca uymuş olduğunun anlaşılması üzerine, tapuda malik idare lehine konulan şerh, konulduğu yönteme paralel olarak kaldırılacaktır.

ORGANİZE SANAYİ BÖLGELERİNE TAŞINMAZ DEVRİ NE ŞEKİLDE YAPILACAKTIR?
Yapılacak yatırımın organize sanayi veya endüstri bölgelerinde yapılabilecek nitelikte bir yatırım olması ve talep edilen il veya ilçede organize sanayi veya endüstri bölgesi bulunması halinde, bu bölgelerde boş parsel olmaması durumunda, malik idarelere ait arazi ve arsalar bu amaçla tahsis ve devredilebilecektir.
Bu tür yatırımlar özellik arz ettiği için Bakanlar Kurulunca çıkarılan Yönetmelik doğrultusunda uygulanacak esas ve usuller aşağıdaki şekilde tespit edilmiştir:
*Taşınmazlar, 4562 sayılı Kanunun 4 üncü maddesine göre, 5084 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin (b) bendi kapsamında kalan 53 ilde organize sanayi bölgelerine bedelsiz devredilecektir.
*Bedelsiz devredilen bu taşınmazların imar planları ve parselasyon planları yapıldıktan sonra oluşacak parseller organize sanayi bölgesince, en az 10 (on) kişilik istihdam sağlayacağını taahhüt eden gerçek ve tüzel kişilere bedelsiz olarak verilecek ve mülkiyetleri bedelsiz olarak devredilecektir.
*Organize sanayi bölgelerine bedelsiz devredilen taşımazların imar planları ve parselasyon planları sonucu parsel yapısı oluştuktan sonra devredilmesine ilişkin olarak Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca çıkarılan ve 02.07.2004 tarihli ve 25510 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Organize Sanayi Bölgelerinde Yer Alan Parsellerin Gerçek ve Tüzel Kişilere Bedelsiz Tahsisine İlişkin Yönetmelik ve eklerinde belirtilen esaslar uygulanacaktır.


*5084 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin (b) bendi kapsamında kalmayan illerde kurulacak organize sanayi bölgelerinde kalan Hazine taşınmazları ise, 492 sayılı Harçlar Kanununun 63 üncü maddesine göre hesaplanacak harca esas değerleri üzerinden organize sanayi bölgelerine satılacaktır.
*Organize sanayi bölgelerinin kurulacağı ve bedelsiz devre konu olacak alanlardaki taşınmazların kıymet takdiri genel usullere göre ilgili idareler tarafından yapılacaktır.

TAŞINMAZLARIN GERİ ALINMASI VE TAHLİYE EDİLMELERİ NE ŞEKİLDE OLACAKTIR?
Yapılan denetimler sonucunda yatırımcının taahhüdünde öngördüğü şartlara uymadığının anlaşılması halinde, Bakanlık başlangıçta verdiği devir iznini geri alacak ve defterdarlık veya malmüdürlüğü tarafından tapu kaydının ilgili idare lehine düzeltilmesi tapu sicil müdürlüğünden istenecektir. Bu istem başkaca bir karar ve hüküm almaya gerek kalmaksızın yerine getirilecektir.
Geri alma tarihine kadar yatırımcı tarafından taşınmaz üzerinde yapılmış muhdesatın bütünleyici parçaları da ilgili idare mülkiyetine geçecektir. Ancak, devre konu taşınmaz üzerindeki kamuya ait bina ve müştemilatına ilişkin tahsil edilen bedel, devir tarihindeki mevcut durumunu koruması koşuluyla faizsiz olarak aynen iade edilecektir.
Taahhüdüne uymayan yatırımcı, tahliye kararının bildirim tarihinden itibaren 30 (otuz) gün içinde taşınmazı boşaltmak zorundadır.

DEVİR MASRAFLARI
Tapuya ilişkin her türlü vergi, resim, harç, katılma payı ve diğer masraflar yatırımcıya ait olacaktır.

SONUÇ
Ülkemizin gelişmeye en çok ihtiyacı olan Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığınca belirlenen 2001 yılı için fert başına gayri safi yurt içi hasıla tutarı 1500 ABD Doları veya daha az olan iller ile kalkınmada öncelikli yöreler kapsamındaki illerde istihdamı artırmak amacıyla Hazine, katma bütçeli kuruluşlar, belediyeler ve il özel idarelerine ait taşınmazların mülkiyeti, daha yatırıma başlanmadan önce devredilebilecektir.
Bu amaçla;
*29 Ocak 2004 tarih ve 5084 sayılı Yatırımların ve İstihdamın Teşviki ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun çıkarılmıştır.
*Bedelsiz devrin dayanağı 5084 sayılı Kanunun 5 inci maddesidir.
*5084 sayılı Kanunun 5 inci maddesinin son fıkrasında bedelsiz devire ilişkin esas ve usullerin Bakanlar Kurulu kararı ile çıkarılacak bir yönetmelikle belirleneceği ifade olunmaktadır. Bu doğrultuda, 21.04.2004 tarihli ve 2004/7114 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ekinde yer alan “Hazineye, Katma Bütçeli Kuruluşlara, Belediyelere veya İl Özel İdarelerine ait Arazi veya Arsaların Gerçek veya Tüzel Kişilere Bedelsiz Devrine İlişkin Yönetmelik” 21.04.2004 tarihli ve 25440 sayılı Resmi Gazetede yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
*Bedelsiz taşınmaz devri bu düzenlemelerle, her gerçek kişiye bile bir hak olarak tanınabilmektedir. Yeter ki, yatırım yapsın ve en az 10 kişiyi istihdam edebilsin. Bu yatırım doğaldır ki, 2001 yılı için fert başına gayri safi yurt içi hasıla tutarı 1500 ABD Doları veya daha az olan iller ile kalkınmada öncelikli yöreler kapsamındaki illerde olacaktır.
*Taşınmaz, yatırımın faaliyete geçmesinden önce verilebilecektir.
*Yalnızca 5 (beş) yıl gibi çok kısa bir süreyle, istenilen istihdamın yaratılması halinde, söz konusu taşınmazın üzerinde ilgili idarelerin hiçbir hakkı kalmayacaktır.
*Sosyal bir sorun olan işsizliğe çözüm bulmak yolunda böylelikle önemli bir adım atılmaktadır.
*İşçi sayısının aynı olması halinde maliyeti yüksek yatırımların yapılması yörede teşvik edilmiştir.
*Yatırımların hızlandırılması için formaliteler azaltılmıştır.
*İşlemler yasaların el verdiği azami düzeyde kolaylaştırılmıştır.

BEDELSİZ TAŞINMAZ DEVRİNE İLİŞKİN SORULAR VE YANITLAR
Bedelsiz arazi veya arsa devrinden hangi iller yararlanacaktır?
Bedelsiz arazi veya arsa devrinden kalkınmada öncelikli iller ile Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığınca belirlenen 2001 yılı için fert başına gayri safi yurt içi hasıla tutarı 1500 ABD Doları veya daha az olan iller yararlanacaktır. Bu iller alfabetik sıraya göre aşağıda belirtilmiştir.
1-Adıyaman 19-Erzincan 37-Niğde
2-Afyon 20-Erzurum 38-Ordu
3-Ağrı 21-Giresun 39-Osmaniye
4-Aksaray 22-Gümüşhane 40-Rize
5-Amasya 23-Hakkari 41-Samsun
6-Ardahan 24-Iğdır 42-Siirt
7-Artvin 25-Kahramanmaraş 43-Sinop
8-Bartın 26-Karabük 44-Sivas
9-Batman 27-Karaman 45-Şanlıurfa
10-Bayburt 28-Kars 46-Şırnak
11-Bingöl 29-Kastamonu 47-Tokat
12-Bitlis 30-Kırıkkale 48-Trabzon
13-Çanakkale (Bozcaada ve Gökçeada) 31-Kırşehir 49-Tunceli
14-Çankırı 32-Kilis 50-Uşak
15-Çorum 33-Malatya 51-Van
16-Diyarbakır 34-Mardin 52-Yozgat
17-Düzce 35-Muş 53-Zonguldak
18-Elazığ 36-Nevşehir

Bedelsiz devirden yararlanma şartları nelerdir?
Yatırımcılara arazi veya arsaların bedelsiz devredilebilmesi için 2 (iki) şart vardır:
İlk şart, arazi veya arsalar Devlet İstatistik Enstitüsü Başkanlığınca 2001 yılı için belirlenen fert başına gayri safi yurt içi hasıla tutarı 1500 ABD Doları veya daha az olan iller ile kalkınmada öncelikli yöreler kapsamındaki illerin sınırları içinde olmalıdır.
İkinci şart da, yapılacak yatırımda yatırımın faaliyete geçtiği tarihten itibaren fiili ve sürekli olarak en az 10 (on) kişinin 5 (beş) yıl boyunca çalıştırılması öngörülmelidir.

Bedelsiz taşınmaz devrine yalnızca şehir merkezlerindeki arsalar mı konu olacaktır?
Gerek şehir merkezinde, gerek beldede ve gerekse köyde bulunan taşınmazlar bedelsiz devre konu edilebilecektir. Taşınmaz ister kent merkezinde, ister ovada veya isterse dağda olsun bedelsiz devir işlemine konu olabilecektir.

Bedelsiz devredilecek taşınmazların imar planlı olması şartı var mıdır?
Devrolunacak taşınmazların imar planlı olması şartı yoktur. Ancak, imar planı kapsamında olmayan arsa ve arazilerin imar planları devir öncesinde belediyeler veya valiliklerce öncelikle yapılır veya bu idarelerin denetiminde yatırımcı tarafından öncelikle yaptırılması gerekir.

Yatırımın yalnızca şirketler tarafından mı yapılması gerekir?
Yatırımcıya, şirket, kooperatif veya gerçek kişi olup olmadığına bakılmaksızın şartları yerine getirmesi halinde bedelsiz arazi veya arsa devredilebilecektir.

Sadece ilgili idarelerin elindeki mevcut arazi veya arsalar mı devredilecektir?
İlgili idarelerin elindeki arazi veya arsalar devredilebileceği gibi, Devletin hüküm ve tasarrufu altında bulunan yerlerden de istek olması halinde bu araziler Hazine adına tescil edilip bedelsiz devre konu olabilecektir.


Bedelsiz devre konu edilemeyen yerler var mıdır?
Yönetmeliğin 6 ncı maddesinde sayılan ve ilerde bir kamu hizmeti görmek amacıyla ilgili idarelerin mülkiyetinde bulundurulmak istenen taşınmazlar devir işlemine konu edilemeyecektir.

Üzerinde yatırım bulunan arazi ve arsalar bedelsiz devre konu edilebilecek midir?
Bedelsiz devri talep edilen arazi veya arsa üzerinde henüz faaliyete geçmemiş yatırım bulunması halinde, bu taşınmazlar da bedelsiz devre konu edilebilirler. Burada en önemli husus, yapıların niteliğinin yatırım amaçlı olması, bu yatırımın tamamlanmamış veya faaliyete geçmemiş durumda olmasıdır. Bu nitelikteki yatırımlar dışında kalan ve halen üretimde bulunan tesis ve yatırımlar bu kapsamda değerlendirilmeyecektir.

Üzerinde kullanıma uygun yapı bulunan arazi ve arsalar devre konu edilebilecek midir?
Bedelsiz devre konu taşınmaz üzerinde kamuya ait bina ve müştemilatın bulunması durumunda bunlar, devir tarihi itibarıyla 29.07.1970 tarihli ve 1319 sayılı Kanunun 29 uncu maddesinin birinci fıkrasının (b) bendi uyarınca binalar için arsa payı hariç hesaplanan vergi değeri üzerinden devredilecektir. Ancak, kamuya ait bina ve müştemilatın devir tarihindeki bedeli, devir tarihini izleyen ikinci yılın sonundan başlayarak iki yıl içinde altışar aylık dönemler itibarıyla eşit taksitler halinde tahsil edilecektir. Bu bedelin belirlenen sürede ödenmesi halinde faiz talep edilmeyecektir.

Mülkiyeti ihtilaflı olan taşınmazlar bedelsiz devre konu edilecek midir?
Mülkiyeti ihtilaflı olan arazi veya arsalar bedelsiz devre konu edilemeyecektir.

Organize sanayi bölgelerindeki arsalar bedelsiz devre konu edilecek midir?
4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanununun 4 üncü maddesine göre, 5084 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin (b) bendi kapsamında kalan 53 ilde arazi ve arsalar organize sanayi bölgelerine bedelsiz devredilecek, organize sanayi bölgesi parsel yapısı oluştuktan sonra bu parseller yatırımcılara organize sanayi bölgelerince bedelsiz olarak devredilecektir.
Yasanın yürürlüğe girmesinden önce veya sonra organize sanayi bölgesi içinde bulunan mevcut arsalar Sanayi ve Ticaret Bakanlığınca çıkarılan ve 02.07.2004 tarihli ve 25510 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan Organize Sanayi Bölgelerinde Yer Alan Parsellerin Gerçek ve Tüzel Kişilere Bedelsiz Tahsisine İlişkin Yönetmelik ve eklerinde belirtilen esaslar uyarınca bedelsiz devre konu edilebileceklerdir.

Organize sanayi bölgelerinin oluşturulması için ilgili idarelerin bir katkısı olacak mıdır?
4562 sayılı Organize Sanayi Bölgeleri Kanununun 4 üncü maddesine göre, 5084 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin (b) bendi kapsamında kalan 53 ilde Hazineye ait arazi ve arsalar organize sanayi bölgelerine devredilecektir.Bu bir katkıdır.
*5084 sayılı Kanunun 2 nci maddesinin (b) bendi kapsamında kalmayan illerde kurulacak organize sanayi bölgelerinde kalan Hazine taşınmazları ise, 492 sayılı Harçlar Kanununun 63 üncü maddesine göre hesaplanacak harca esas değerleri üzerinden organize sanayi bölgelerine satılacaktır.

Yatırımcılar yatırıma uygun arazi veya arsaları nereden öğrenecekler?
Bu Kanun kapsamında bulunan illerin (ilçelerin, beldelerin ve köylerin) sınırları içindeki yatırıma uygun arazi veya arsalar, yerel idarelerce bulundukları yerin sanayi, ticaret ve ziraat odalarına bir liste halinde bildirilecektir. Bu taşınmazlar, ayrıca, olanaklar ölçüsünde yazılı, sesli ve görüntülü duyuru yöntemleriyle halka ilan edilecektir.

Sadece Hazineye ait arazi veya arsalar mı bedelsiz devre konu edilecektir?
En az 10 kişilik istihdamı öngören gerçek veya tüzel kişiler, Hazineye, katma bütçeli kuruluşlara, belediyelere veya il özel idarelerine ait taşınmazların bedelsiz devrinden yararlanabileceklerdir.

Sadece Hazinece seçilen arazi veya arsalar mı bedelsiz devre konu edilecektir?
Yatırımcının talep etmesi ve taşınmazın da elverişli olması halinde devre tabi tutulabilmesi mümkündür.

Bedelsiz arazi veya arsa devrini istemek için nereye başvurulacaktır?
Arazi veya arsanın bulunduğu yerdeki ilgili idareye başvuru yapılacaktır.

Başvuru nasıl yapılacaktır?
Başvuru, bu kitapçığın ekinde bulunan talep formu (Ek-1) ile yapılacaktır.

Talep formuna neler yazılacaktır?
Talep formu 3 bölüm halinde düzenlenmiştir:
Birinci bölüme, yatırımcının veya temsilcisinin adı, soyadı veya unvanı, adresi, telefon numarası, oda ve vergi sicil numaraları yazılacaktır.
İkinci bölüme, yatırımcının istediği taşınmazın tapu kayıtları yazılacaktır.
Üçüncü bölüme, yatırımcının yapacağı yatırımın türü, konusu, tutarı, istihdam kapasitesi, faaliyete geçme tarihi ve yatırımın tamamlanma süresi gibi hususlar yazılacaktır.

Yatırımcının verdiği form dilekçeyi ilgili idareler nasıl bir işleme tabi tutacaklardır?
İlgili idareler dilekçedeki bilgi ve talepleri inceleyecekler ve taşınmazlara bedel takdiri yapacaklardır. İlgili idareler bütün bilgi ve belgeleri ihtiva eden başvuru dosyasının aslını her ilde kurulan bedelsiz devir komisyonlarına göndereceklerdir.

İl bedelsiz devir komisyonu kimlerden oluşmaktadır?
İl bedelsiz devir komisyonu;
1. Vali veya görevlendireceği vali yardımcısının başkanlığında,
2. Taşınmazın sahibi olan ilgili idarenin mahalli en büyük memuru, (defterdar, özel idare müdürü, belediye başkanı, bölge müdürü veya il müdürü)
3 Taşınmazdan sorumlu birim amiri, (milli emlak müdürü, emlak-istimlak müdürü)
4. Bayındırlık ve iskan il müdürü,
5. Belediye ve mücavir alan sınırları içindeki taşınmazlar için belediye imar müdürü,
6. Yatırımla ilgili bakanlığın il müdüründen oluşur.

İl bedelsiz devir komisyonunun raportörlüğünü hangi daire yapar?
Komisyonun raportörlüğü, ilgili idarenin taşınmazdan sorumlu birim amirliğince yapılır.

İl bedelsiz devir komisyonları nasıl karar verirler?
İl bedelsiz devir komisyonları oy çokluğuyla karar verirler.

İl bedelsiz devir komisyonunun görev ve yetkileri nelerdir?
İl bedelsiz devir komisyonunun görev ve yetkileri şunlardır:
1. Başvuru taleplerini değerlendirmek,
2. Talep edilen arazi veya arsa adet ve yüzölçümünün uygunluğunu belirlemek,
3. Yatırım türünün değiştirilmesi hususunda görüş bildirmek,
4. Başvuruların öncelik sırasını belirlemek,
5. Kesin ve nihai devir için her yüzölçüm ve adetteki taşınmaz için ilgili idareye öneride bulunmak.

Arazi veya arsa isteminde bulunan birden fazla kişi olursa, bunlar arasında öncelik sırası nasıl tespit edilecek ve hangi ölçütler kullanılacaktır?
Birden çok istekli arasında hangi yatırımcının tercih edileceği aşağıdaki öncelik sırasına göre belirlenecektir.
1. Kural olarak, en çok istihdamı öngören yani en çok işçi çalıştırmayı taahhüt eden proje tercih edilecektir.
2. Eğer birden çok proje aynı sayıda işçi çalıştırmayı öngörüyorsa, bunlar arasında, yatırım tutarı en yüksek olan proje tercih edilecektir.
3. Gerek çalıştırılacak işçi sayısında ve gerekse proje tutarında aynılık olması halinde yatırımcılar arasında varsa kooperatifler tercih edilecektir. Birden çok kooperatif var ise üye sayısı çok olanı tercih edilecektir.
4. Gerek çalıştırılacak işçi sayısı ve gerekse proje tutarı aynı olan şirketler arasında sermayesinin halka açıklık oranı en fazla olan anonim şirket tercih edilecektir.

İstihdamın şartları var mıdır?
İstihdamın 3 (üç) şartı vardır:
1. İstihdam fiili olmalıdır.
2. İstihdam sürekli ve kesintisiz olmalıdır.
3. İstihdam en az 5 (beş) yıl üretime katkı sağlayıcı olmalıdır.

İstihdam kaç kişilik olmalıdır?
İstihdam en az 10 (on) kişilik olmalıdır. Hiç bir biçimde on kişinin altında olmamalıdır.

Taahhüt edilen istihdam miktarında konjonktürel değişiklikler olabilir mi?
Taahhüt edilen asgari istihdamın üstünde çalıştırılacak işçi sayısında artışlar olabilir. Ancak, konjonktürel dalgalanmada her bir yıl için %10’luk bir azalış marjı kabul edilmiştir; yine de bir yıl içinde çalıştırılan işçi sayısı hiçbir şekilde genel kural olan 10 (on) kişinin altına düşemeyecektir. %10’luk azalışlar diğer yıllardaki artışlarla dengelenecek ve 5 (beş) yıl boyunca çalıştırılacak toplam işçi sayısına mutlaka ulaşılacaktır.

Gerçek kişi yatırımcı başvuru form dilekçesine hangi belgeleri ekleyecektir?
Gerçek kişi yatırımcı, başvuru form dilekçesine aşağıdaki belgeleri ekleyecektir:
1.Yatırım bilgi formu,
2.Organize sanayi bölgesinde boş yer bulunmadığına ve yatırımın bu alanlarda yapılamayacağına ilişkin organize sanayi bölgesinden alınacak belge,
3.Endüstri bölgesinde boş yer bulunmadığına ve yatırımın bu alanlarda yapılamayacağına ilişkin endüstri bölgesinden alınan belge,
4.Yatırım takip formu,
5.Avan proje, (Çap üzerine tesislerin yerleşimini ve ölçülerini gösterir vaziyet planı)
6.Oda sicil kayıt örneği,
7.Banka referans mektubu,
8.Vergi borcu bulunmadığına ilişkin belge,
9.İşletme hesabı özeti,
10.Varsa son 3 (üç) yıllık bilançosu,
11.Varsa son 3 (üç) yıllık mali tabloları.

Tüzel kişi yatırımcı form dilekçesine hangi belgeleri ekleyecektir?
Tüzel kişi yatırımcı başvuru form dilekçesine aşağıdaki belgeleri ekleyecektir:
1.Yatırım bilgi formu,
2.Organize sanayi bölgesinde boş yer bulunmadığına ve yatırımın bu alanlarda yapılamayacağına ilişkin organize sanayi bölgesinden alınan belge,
3.Endüstri bölgesinde boş yer bulunmadığına ve yatırımın bu alanlarda yapılamayacağına ilişkin endüstri bölgesinden alınan belge,
4.Yatırım takip formu,
5.Avan proje, (Çap üzerine tesislerin yerleşimini ve ölçülerini gösterir vaziyet planı)
4.Oda sicil kayıt örneği,
5.Banka referans mektubu,
6.Vergi borcu bulunmadığına ilişkin belge,
7.Şirket ana sözleşmesi,
8.Kanuni temsilcilerin imza sirküleri ve adresleri,
9.Halka açık A.Ş.’lerde, halka açılma oranını gösterir belge,
10.İşletmenin son 3 (üç) yıllık bilançosu,
11.İşletmenin son 3 (üç) yıllık mali tabloları.
İlgili idarelerce kesin devir yapılmasına karar verilen taşınmazların tapudaki devirleri nerede yapılacaktır?
Her taşınmazın bulunduğu yerdeki tapu sicil müdürlüklerinde yatırımcı adına devir işlemi yapılacaktır.

Yatırımcının devir öncesinde ayrıca bir yükümlülüğü var mıdır?
Yatırımcı noterden onaylı taahhütnamenin aslını ilgili idareye ve bir örneğini de tapu sicil müdürlüğüne vermekle yükümlüdür.

Taahhütnamesiyle yatırımcı neleri taahhüt eder?
Taahhütnamesiyle yatırımcı aşağıdaki taahhütlerde bulunur:
1. Yatırımın konusu,
2. Yatırıma başlama tarihi,
3. Yatırımın faaliyete geçeceği tarih,
4. En az 5 yıl süreli çalıştıracağı işçi sayısı,
5. İnşaat ve işletmenin kontrolüne izin verme,
6. Devir ve tapuya ilişkin her türlü vergi, resim, harç, katılma payı ve diğer giderleri karşılama,
7. Mülkiyet sorumluluğu ve husumeti kabul yükümlülüğü,
8. Devir koşul ve esaslarına uymadığı takdirde, taşınmazı bütün muhdesatıyla birlikte Hazine adına kaydettirme,
9. Çevreyi koruma,
10. Kazı sırasında çıkacak kültür varlıklarını yetkili mülki amirliğe bildirme.

Devir sırasında tapu idaresince yapılacak işlemler nelerdir?
İlgili idarelerin istemi üzerine, tapu sicil müdürlükleri resmi senet düzenlemeksizin tapu kütüğündeki edinme sebebine tahsis yazıp tashihen tescil işlemi yaparak gerekli şerhi vereceklerdir.

Tapu kütüğünün beyanlar hanesine konulacak şerh neleri içerir?
Tapu kütüğünün beyanlar hanesine konulacak şerh şunları içerir:
1. Taşınmazın devredilemeyeceğini,
2. Taşınmazın haczedilemeyeceğini,
3. Taşınmaz üzerinde ipotek tesis edilemeyeceğini,
4. Taşınmazın iflas ve konkordatoya konu edilemeyeceğini,
5. Taşınmazın her türlü ayni ve şahsi haklara konu edilemeyeceğini,
6. Taşınmazın devir amaç ve koşullarına uyulmaması veya şerhe aykırı hareket edilmesi halinde, üzerindeki muhdesatıyla birlikte yeniden Hazine adına kaydolunacağını,
7.Devre konu taşınmaz üzerindeki kamuya ait bina ve müştemilatına ilişkin tahsil edilen bedelin, bina ve müştemilatın devir tarihindeki mevcut durumunu koruması koşuluyla faizsiz olarak aynen iade edileceğini.

Taşınmaz, yeni maliki yatırımcı tarafından teminat olarak gösterilebilecek midir?
Yatırımın faaliyete geçmesinden önce ve faaliyete geçtikten sonra fiili istihdamın sağlandığı 5 (beş) yıl içinde taşınmaz hiçbir şekilde ayni ve şahsi kredi karşılığında teminat olarak gösterilemeyecektir.

Yatırımcı yatırımın faaliyete geçmesinden önce taşınmazı devredebilir mi?
Yatırımcı yatırımın faaliyete geçmesinden önce taşınmazı devredemeyecektir.

Yatırımcı, yatırımın faaliyete geçmesinden sonra yatırımı ile birlikte taşınmazı devredebilir mi, devredebilir ise şartları nelerdir?
Yatırımın faaliyete geçmesinden sonra, ilgili idarenin izni ile taşınmaz yatırımcı tarafından başkasına devredilebilir.

Yatırımın faaliyete geçmesinden sonra yapılacak devirlerde taşınmazı devralan sonraki yatırımcıların yükümlülükleri nelerdir?
Arazi veya arsanın mülkiyetini devralanlar, Kanun, Yönetmelik ve Taahhütnamedeki tüm şartlara uyacakları hususunda noter tasdikli Taahhütnameyi ilgili idareye ve tapuya vermek zorundadırlar.

Yatırıma başlanılması için zorunlu bir süre var mıdır? Varsa ne kadardır?
Yatırımcı tarafından hazırlanan ve yatırımla ilgili bilgileri içeren yatırım bilgi formunda (Ek 6) belirlenen süreler göz önünde bulundurularak ilgili idarece öngörülen sürede yatırıma başlanılmalı ve faaliyete geçilmelidir.
Belirlenen süreler içerisinde tamamlanamayan yatırımlar için yatırımcının talep etmesi ve ilgili idarece uygun görülmesi halinde ek süre verilebilir.

Mücbir sebeplerle yatırıma başlanılamaması veya faaliyete ara verilmesi halinde süreler nasıl hesaplanacaktır?
Kanun ve Yönetmelikte öngörülen sürelerin hesabında yangın, deprem, su basması gibi mücbir sebepler nedeniyle geçen süreler dikkate alınmayacaktır.

Yatırımı kimler denetleyecektir?
Yatırımı ilgili idareler her zaman denetleyebilecektir. Yatırımcı yatırımı, isterse yeminli mali müşavirlere de denetletebilecektir.

Yatırım hangi yönlerden denetlenebilecektir?
Yatırım;
1. Yatırımın devamı,
2. Faaliyetin durumu,
3. İstihdam koşulları,
4. Tercih edilme şartları,
5. Kanun, Yönetmelik ve Taahhütname hükümlerine uyma yönlerinden denetlenecektir.

Taşınmaz ile ilgili tapu kütüğündeki şerh ne zaman kaldırılacaktır?
Kanun, Yönetmelik ve Taahhütnamedeki şartlara uygun olarak yatırımın faaliyete geçmesinden itibaren 5 (beş) yıl geçtikten ve taahhüt edilen istihdamın gerçekleştirildiği denetim sonucu anlaşıldıktan sonra, tapu kütüğündeki ilgili idare lehine konulan şerh kaldırılacaktır.

Tapu kütüğüne konulan şerh kendiliğinden mi kalkar?
Tapu kütüğüne konulan şerh ilgili idarenin talebi üzerine kalkar.

İlgili idareler tapu kütüğünde şerhin kaldırılması için hangi işlemleri yaparlar?
Şartların tamamlandığına inanan yatırımcı, şerhin kaldırılmasını ilgili idareden isteyebilir.
1.İlgili idareler yapılan bu talep üzerine bir denetim yaptırır.
2.Denetim sonucunda şartların gerçekleştiği anlaşılırsa, ilgili idareden izin alınır.
3.İlgili idare, izin doğrultusunda şerhin kaldırılmasını taşınmazın bulunduğu yerdeki tapu sicil müdürlüğünden ister.
3. İstem üzerine tapu sicil müdürlükleri tapu kütüğünün beyanlar hanesindeki ilgili idare lehine konulan şerhi kaldırır.

Yatırımcı şerhi kaldırdıktan sonra taşınmazı dilediği gibi tasarruf edebilir mi?
İlgili idare lehine konulan şerh kaldırıldıktan sonra, taşınmaz maliki tarafından tam bir serbestlikle tasarruf edilir.


Yatırımcı; Kanun, Yönetmelik veya Taahhütnamedeki şartlara uymazsa ilgili idarece uygulanacak yaptırımlar nelerdir?
Yatırımcı; Kanun, Yönetmelik veya Taahhütnamedeki şartlara uymazsa, ilgili idarece taşınmazın geri alınmasına karar verilir. Bunun üzerine;
1. İlgili idare tapu kaydının adına düzeltilmesini tapu sicil müdürlüklerinden ister. Bu istem üzerine taşınmazın ilgili idare adına re’sen tescili yapılır.
2. Taşınmaz mülkiyetinin ilgili idareye geri dönmesinin yanısıra; varsa üzerinde bulunan muhdesat da ilgili idare adına kaydedilir.
3. Devre konu taşınmaz üzerindeki kamuya ait bina ve müştemilatın olması durumunda tahsil edilen bedel, devir tarihindeki mevcut durumunu koruması koşuluyla faizsiz olarak aynen iade edilir.
4. Yatırımcı, taşınmazdan tahliye edilir.

Tapuda devir ve ferağ giderlerini kim ödeyecektir?
Tapudaki her türlü vergi, resim, harç, katılma payı ve diğer giderler yatırımcı tarafından ödenecektir.

Sanayi ve Ticaret Bakanlığına düşecek görevler var mıdır?
Organize sanayi bölgeleri kurulmak amacıyla organize sanayi bölgelerine bu amaçla bedelsiz devredilen taşınmazların imar planları, parselasyon planları ve alt yapı uygulama projelerinin yapılıp bitirilme sürelerini Sanayi ve Ticaret Bakanlığı belirleyecektir.

Organize sanayi bölgelerine düşen görevler var mıdır?
Organize sanayi bölgelerinin asli görevi organize sanayi bölgelerini kurmaktır.
Organize sanayi bölgesi kurulması kararlaştırılan alanlardaki taşınmazların bedelsiz devirleri organize sanayi bölgelerine yapılacaktır. Organize sanayi bölgeleri de bunların imar, parselasyon planları ile alt yapı uygulama projelerini yapacaklardır.